Dự Hội thảo có ông Nguyễn Tiến Trọng, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ (Bộ Dân tộc và Tôn giáo); bà Nguyễn Thị Hồng Nhung, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh; bà Thạch Thị Thu Hà, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh; đại diện lãnh đạo Viện Dân tộc học và Tôn giáo học, cùng các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, đại diện các cơ quan ban ngành của tỉnh Vĩnh Long.

Toàn cảnh Hội thảo

Về phía các Hội thánh Cao Đài có Chánh Phối sư Thượng Phong Thanh, Trưởng Ban Thường trực Hội thánh Cao Đài Tiên Thiên, Trưởng Ban Tổ chức; Đầu sư Thái Tăng Tinh, Trưởng ban Thường trực Hội thánh Cao Đài Minh Chơn Đạo, cùng chức sắc, chức việc các Hội thánh và tổ chức Cao Đài.

Chánh Phối sư Thượng Phong Thanh, Trưởng Ban Thường trực Hội thánh Cao Đài Tiên Thiên phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Chánh Phối sư Thượng Phong Thanh, Trưởng Ban Thường trực Hội thánh Cao Đài Tiên Thiên, Trưởng Ban Tổ chức cho biết, trải qua nhiều biến thiên lịch sử, các Hội thánh và tổ chức Cao Đài cùng cộng đồng tín đồ đã không ngừng duy trì đời sống tín ngưỡng, thực hành đạo đức, phát triển sinh hoạt tôn giáo và tham gia các hoạt động chăm lo cho cộng đồng, xã hội và đất nước. Nhìn lại chặng đường một thế kỷ, theo Chánh Phối sư, bên cạnh niềm tự hào thì cần nhìn nhận bằng tinh thần khoa học, khách quan và trách nhiệm, bởi “lịch sử không chỉ để ghi nhớ mà còn để nhận thức; truyền thống không chỉ để tôn vinh mà còn để kế thừa và phát triển”.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Theo đó, Hội thảo hướng tới các mục tiêu đó là nhìn nhận, khái quát quá trình hình thành và phát triển của đạo Cao Đài trong 100 năm qua, làm sáng tỏ những giá trị lịch sử, tư tưởng, văn hóa, đạo đức và những đóng góp đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ, phát triển đất nước; tạo diễn đàn đối thoại học thuật giữa các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và đại diện các Hội thánh, tổ chức Cao Đài, qua đó bổ sung tư liệu, mở rộng nhận thức và làm sâu sắc hơn các vấn đề nghiên cứu về đạo Cao Đài. Từ những thành tựu và kinh nghiệm, đề xuất định hướng phát triển trong thời gian tới, đặc biệt chú trọng bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, tín ngưỡng, trách nhiệm công dân và khả năng thích ứng với những biến đổi của xã hội đương đại.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Báo cáo đề dẫn tại Hội thảo, TS. Nguyễn Thị Quế Hương, Tổng Biên tập Tạp chí Dân tộc học và Tôn giáo học (Viện Dân tộc học và Tôn giáo học) nhấn mạnh, những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc như trung, hiếu, nghĩa được đạo Cao Đài kế thừa và truyền tải qua hệ thống kinh sách, giáo lý, góp phần giáo dục tín đồ sống tốt đời, đẹp đạo. Theo đó, Hội thảo tập trung làm rõ quá trình hình thành, phát triển và những đóng góp xã hội của các Hội thánh, tổ chức Cao Đài, trong đó có các hoạt động hỗ trợ học tập, giúp đỡ người bệnh và chăm lo đời sống cộng đồng; sự đồng hành của các tổ chức tôn giáo trong phát triển xã hội; hoạt động giao lưu của cộng đồng Cao Đài ở nước ngoài.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Hội thảo gồm hai phiên. Phiên thứ nhất tập trung vào lịch sử hình thành, phát triển và định hướng của đạo Cao Đài trong kỷ nguyên mới, với hai chủ đề: sự ra đời, phát triển của đạo và xu hướng phát triển trong bối cảnh đất nước đổi mới. Phiên thứ hai bàn về đạo Cao Đài với bản sắc dân tộc và văn hóa, xoay quanh mối quan hệ giữa đạo Cao Đài với văn hóa và với dân tộc.

Ban Tổ chức đã nhận được 85 tham luận của các nhà khoa học, nhà quản lý và chức sắc các Hội thánh, tổ chức Cao Đài, theo các chủ đề: sự ra đời và phát triển của đạo Cao Đài; đạo Cao Đài với văn hóa; đạo Cao Đài với dân tộc; đất nước đổi mới và xu hướng của đạo Cao Đài.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã cùng nhau làm rõ bối cảnh ra đời, quá trình phát triển của đạo Cao Đài; vai trò của chức sắc, tín đồ trong các giai đoạn lịch sử của dân tộc; những giá trị văn hóa, đạo đức của đạo Cao Đài trong đời sống xã hội. Nhiều tham luận cũng bàn về những vấn đề mới như chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, đào tạo chức việc và xu hướng quốc tế hóa của đạo Cao Đài trong thế kỷ mới.

PGS. TS Nguyễn Thanh Xuân, nguyên Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi tại Hội thảo

Trong hành trình một thế kỷ, đóng góp của đạo Cao Đài thể hiện ở việc nuôi dưỡng nếp sống đạo. Những lời dạy về tu dưỡng bản thân, lòng nhân ái, sự thanh thật, hiếu nghĩa và trách nhiệm với con người được chuyển tải qua kinh sách, sinh hoạt tôn giáo và nếp sống gia đình.

Phối sư Ngọc Văn Thanh, Hội thánh Truyền giáo Cao Đài trao đổi về sự ra đời và phát triển của đạo Cao Đài

Bên cạnh đó, đạo Cao Đài cũng góp phần làm phong phú di sản văn hóa Việt Nam. Kiến trúc thánh thất, thánh tịnh cùng hệ thống biểu tượng, kinh văn, nghi lễ và nhạc lễ vừa mang đặc trưng tôn giáo, vừa đậm dấu ấn văn hóa Nam Bộ. Thông qua thơ ca, âm nhạc và ngôn ngữ gần gũi, giáo lý Cao Đài đã đi vào đời sống của người dân nơi đây. Các cơ sở thờ tự còn là nơi gìn giữ kinh sách, đạo sử và ký ức của nhiều thế hệ; vì vậy, bảo tồn những di sản này có ý nghĩa không chỉ với cộng đồng tín đồ mà còn với công tác nghiên cứu văn hóa dân tộc.

Sự gắn bó, đồng hành cùng đất nước cũng được nhìn nhận qua cuộc đời và hoạt động của nhiều chức sắc, tín đồ trong những hoàn cảnh lịch sử cụ thể. Tinh thần yêu nước, ý thức về cội nguồn, mong muốn hòa bình và trách nhiệm với đồng bào là những nội dung được quan tâm khi nghiên cứu mối quan hệ giữa đời sống tôn giáo và đời sống dân tộc.

Giáo sư Hương Hạnh, Hội thánh Cao Đài Cầu Kho Tam Quan trao đổi về văn hóa Cao Đài

Bên cạnh các vấn đề lịch sử, văn hóa, hội thảo còn đề cập đến việc truyền trao giá trị giữa các thế hệ, hoạt động giáo dục, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Những thuận lợi, thách thức của đạo Cao Đài trong kỷ nguyên số, quản lý nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu bồi dưỡng chức việc ở cơ sở cũng được đặt ra nghiên cứu.

TS. Nguyễn Phúc Nguyên, Trưởng phòng Cao Đài, Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi tại Hội thảo

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Hội thảo góp phần làm rõ những giá trị lịch sử, văn hóa, đạo đức và những đóng góp của đạo Cao Đài đối với đất nước. Những trao đổi khoa học cũng gợi mở hướng kế thừa, phát huy di sản của các thế hệ đi trước, gắn việc giữ gìn bản sắc tôn giáo với trách nhiệm xã hội, tiếp tục vun đắp truyền thống đoàn kết, đồng hành cùng dân tộc trong thế kỷ phát triển mới.